Pojedynek na pierś i butelkę

Karmienie niezależnie od sposobu (karmienie naturalne, karmienie sztuczne, karmienie łyżeczką, pojenie z kubka „niekapka”, pojenie ze słomki, itd.) ma wpływ na rozwój aparatu artykulacyjnego i prawidłowy rozwój mowy. Podejmując decyzję dotyczące sposobu karmienia zdrowego noworodka oraz sposobu podawania pokarmów i płynów u niemowlaka i starszego dziecka możemy wpływać pozytywnie lub negatywnie na jego dalszy rozwój mowy.

Pokarm kobiety jest nie tylko pożywieniem, ale żywą i zmienną substancją czynną immunologicznie. Karmienie piersią jest naturalnym procesem, nierozerwalną częścią cyklu reprodukcyjnego kobiety.

Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization, WHO), Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hapatologii i Żywienia Dzieci (European Society for Pediatric Gastro- enterology, Hepatology and Nutrition, ESPGHAN) i Amerykańskiej Akademii Pediatrii (American Acade- my of Pediatrics, AAP) zalecane jest karmienie dziecka wyłącznie piersią do ukończenia przez nie 6 miesiąca życia i kontynuowanie tego karmienia wraz z wprowadzaniem produktów uzupełniających do 2 roku życia i dłużej tyle ile matka i dziecko tego chcą.

Dzieci karmione piersią rzadziej chorują na choroby zakaźne układu pokarmowego, oddechowego, moczowego, zapalenie ucha, bakteryjne zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. A jeżeli już chorują to choroby mają łagodniejszy przebieg. Dzieci karmione mlekiem matki lepiej znoszą szczepienia a odporność na zaszczepioną chorobę jest większa. W grupie dzieci karmionych piersią trzykrotnie rzadziej występuje zespół nagłego zgonu niemowlęcia (SIDS). Dla dzieci urodzonych przedwcześnie pokarm matki jest najważniejszą substancją odżywczą chroniącą np. przed martwiczym zapaleniem jelit (NEC), posocznicą i innymi zaburzeniami funkcjonowania niedojrzałego organizmu. Karmienie wyłącznie piersią zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia zmniejsza ryzyko nadwagi, otyłości, cukrzycy typu I i II, chorób nowotworowych, nieswoistych zapaleń jelit, astmy i innych chorób.

Zalety karmienia piersią od pierwszego dnia życia dziecka są niepodważalne.

Karmienie naturalne jest również korzystne dla samej matki. W wyniku karmienia wydziela się oksytocyna, która obkurcza macicę i zmniejsza ryzyko krwotoków poporodowych. Przede wszystkim jednak karmienie naturalne zmniejsza u matek o 50 % ryzyko zachorowania na raka piersi oraz o 25% na raka jajnika. U kobiet po 65 roku życia, które karmiły piersią odnotowuje się o połowę niższe ryzyko złamań szyjki kości udowej z powodu osteoporozy oraz rzadziej obserwowano reumatoidalne zapalenie stawów. Wśród kobiet, które karmiły swoje dzieci ponad rok, w okresie postmenopauzalnym rzadziej występuje cukrzyca, nadciśnienie, hiperlipidemia i choroby niedokrwienne serca. Sam proces karmienia piersią stwarza warunki do częstego bodźcowania dziecka poprzez bliski kontakt fizyczny, wzrokowy. U dzieci karmionych piersią obserwuje się lepszy rozwój poznawczy, lepsze wskaźniki rozwoju psychomotorycznego. Statystycznie, dzieci karmione piersią szybciej zaczynają mówić, osiągają wyższy iloraz inteligencji, mają lepsze wyniki w nauce.

Dla logopedów jednak karmienie piersią jest istotne przede wszystkim ze względu na prawidłowy rozwój mięśni aparatu artykulacyjnego. Wargi podczas ssania piersi szczelnie obejmują brodawkę, język cofa się i jego tylna część unosi się do podniebienia miękkiego zamykając w ten sposób przepływ powietrza z nosa. Dziecko wykonuje naprzemienne ruchy żuchwą (obniża ją i cofa a potem podnosi i wysuwa ku przodowi). Ruchy te są identyczne jak przy żuciu. Pokarm z piersi przesuwany jest za pomocą ruchów ssących i żujących. Jeżeli chodzi o smoczek to obecnie odchodzi się od stwierdzenie, że każdy smoczek może powodować nieprawidłowości ortodontyczne a w następstwie również artykulacyjne. W przypadku konieczności używania smoczka oraz butelki ze smoczkiem należy tak dobrać go do warunków orofacjalnych dziecka aby karmienie miało charakter terapeutyczny. Natomiast źle dobrany smoczek może powodować, że podczas jego ssania następuje obniżenie ciśnienia w jamie ustnej w wyniku opuszczenia, a następnie cofnięcia żuchwy i języka, zaciśnięcia warg wokół smoczka oraz wciągania policzków. Karmienie źle dobraną do dziecka butelką ze smoczkiem sprawia, że czubek języka i wargi nie pracują prawidłowo. Żuchwa nie przemieszcza się ku przodowi, wargi są zaciśnięte wokół smoczka a policzki ściągnięte. U dzieci stale karmionych przez smoczek może utrwalać się oddychanie przez usta, opóźnia się umiejętność żucia, wiotczeją wargi a język ma tendencje do płaskiego położenia co sprzyja nieprawidłowemu połykaniu. Oparcie butelki na żuchwie sprzyja przesuwaniu się jej ku tyłowi i przez to utrwalaniu wady zgryzu. W następstwie tyłozgryzu może dojść do zaburzonego rozwoju artykulacji.
Niemniej jednak nie zawsze karmienie piersią jest możliwe i wtedy należy zadbać o to aby karmienie alternatywne miało charakter terapeutyczny a nie patologiczny.

Jak wynika z badań tylko 3% przypadków trudności z karmieniem wynika z nieprawidłowości po stronie matki ( Raport The Infant Sucking dla Medeli, 2018), takich jak na przykład wklęsłe brodawki lub za duża brodawka w stosunku do jamy ustnej dziecka. Informacja ta ma istotne znaczenie w kontekście tak zwanego „terroru laktacyjnego” stosowanego czasami w szpitalach lub poradniach laktacyjnych. Z relacji matek wynika, że często spotykają się z sytuacjami gdzie personel szpitalny obwinia je za „nieprawidłowe karmienie” nie sprawdzając zupełnie warunków orofacjalnych dziecka.

Niezależnie od sposobu karmienia (karmienie piersią czy karmienie alternatywne) ważne jest aby zachować odpowiednie parametry karmienia terapeutycznego.

Karmienie powinno być:

  • efektywne – dziecko w czasie jednej sesji powinno przyjąć taką porcję pokarmu, która zaspokoi potrzeby jego organizmu na minimum godzinę;
  • korygujące – właściwe techniki, metody karmienia pwinny redukować wszelkie patologie orofacjalne (na ile to możliwe) i maksymalnie sprzyjać rozwojowi wszelkich funkcji aparatu artykulacyjnego;
  • fizjologiczne – niezależnie od tego, czy karmienie jest naturalne czy alternatywne, zawsze powinno być zbliżone do wzorca fizjologicznego;
    profilaktyczne- właściwy przebieg karmienia jest jednym z fundamentów prawidłowego rozwoju mowy (na każdym poziomie), wspomaga ono kształtowanie się motoryki, sensoryki oraz kinestetyki artykulatorów;
  • zindywidualizowane- dla każdego pacjenta dobieramy techniki karmienia w sposób idywidualny; istnieją, co prawda, pewne ogólne wskazania, jednak wypracowanie wzorca, dobór narzędzi (smoczków, kubeczków, itp.) jest sprawą jednostkową, gdyż zależy od dojrzałości i możliwości motorycznych dziecka.

Podsumowując warto walczyć o karmienie piersią jednak gdy z jakiś przyczyn jest to niemożliwe najlepsze co możecie zrobić Drodzy rodzice to zadbać o to żeby karmienie butelką miało charakter terapeutyczny.

Bibliografia:
Nehring- Gugulska M., Warto karmić piersią, Medela Polska, Warszawa
Koprowska I., Naturalnie karmię, Wydawnictwo Księgarnia Rubikon, Kraków
Stecko E., Zaburzenia mowy u dzieci- wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa
Łada A., Peri- i postnatalny rozwój funkcji orofacjalnych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *